Tiết canh ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

0

Từ thời xa xưa, tổ tiên ta đã nắm vũng cơ chế đông máu, biết phân tích từng giai đọan của hiện tượng đông máu, và độc đáo nhất là biết làm máu chậm đông hay không đông máu theo ý muốn. Phải chăng tổ tiên chúng ta là những người tiên phong khai phá ngành huyết học.

A. Cơ chế đông máu

Trước khi tìm hiểu món tiết canh, chúng ta hãy xem lại cơ chế đông máu.

Máu tươi thường có huyết tương và huyết cầu, huyết tương lại cấu tạo bới huyết thanh và sinh sợi huyết. Khi sinh sợi huyết biến thành sợi huyết, sợi huyết tụ lại cùng với huyết cầu thành cục máu. Máu dòng gồm có cục máu đỏ sẫm và huyết thanh.

Trong sự đông máu, phản ứng căn bản là sự biến đổi sinh sợi huyết thành sợi huyết. Phản ứng này phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

–    Các yếu tố ngăn cản sự đông máu là: nước mặn, acid, citric, citrat, oxalat, đường… Trong y học, người ta dùng dung dịch ACD (Antionagulant citrate alextrese) để giữ máu toàn phần không đông trong 21 ngày.

–    Các yếu tố làm máu chóng đông là muối calci, chất nhầy, mảnh tế bào ở vết thương, các vật lạ có góc cạnh…

B. Cách làm tiết canh vịt

Người ta thường làm tiết canh vịt, tiết canh lợn, tiết canh chó, tiết canh dê… nhưng không làm tiết canh gà . Trong bài này, chúng ta thử làm món tiết canh vịt.

B1- Giai đoạn chuẩn bị

Cho vào một cái tô 2 muỗng nước mắm và 1 muỗng canh nước lã. Cắt tiết vịt, bỏ một chút dầu, cho huyết chảy vào tô đó. Khuẩy nhẹ tay cho đều. Đây là giai đoạn “hãm tiết”, hãm lại sự đông máu bằng nước mắm. Cũng có người hãm bằng dịch quả chanh (nước chanh vắt) hay dịch quả khế.

–    Vịt làm sạch lông, mổ bụng moi bộ đồ lòng.

–    Làm sạch bộ đồ lòng, đế riêng gan. Các bộ phận còn lại băm vụn.

–    Phi hành tỏi, cho bộ đồ lòng băm vụn vào xào chín. Có người luộc chứ không xào.

–    Củ hành và ngò gai cắt vụn,

B2 – Giai đoạn làm tiết canh

–    Cho lòng, hằm băm vụn vào đĩa, dàn mỏng ra.

–    Pha loãng máu chưa đông bằng ba muỗng canh nước, khuấy đều rồi đổ vào đĩa trên. Máu pha loãng gặp các mảnh tế bào và vật lạ có góc cạnh thì đông lại.

–    Cắt mỏng gan luộc để bầy lên trên. Rắc lạc rang giã vụn, rau mùi…

–    Ngay khi ăn mới vắt chanh, không vắt chanh trước.

–    Tiết canh ăn với ngò gai, rau húng, tiêu, ớt và bánh tráng nướng.

C. Giải thích

Giai đoạn 1: làm máu chậm đông bằng nước mắm loãng hay dịch quả chanh (có từ 5 -10/100 acidcitric). Giai đoạn 2 làm cho máu đông đo bị pha loãng và các mảnh tế bào. Đánh tiết canh là một nghệ thuật.

Chưa làm quen, huyết có thể bị đông ngay ở giai đoạn đầu hoặc nhão rời không đông ở giai đoạn 2: “Cái khó ở chỗ vừa chừng”, nhưng biết thế nào là vừa chừng. Ai đã từng học bào chế thuốc Nam đều nhớ đời câu “Hãy chế biến cho vừa chừng”, Sao tắm được liệu non quá thì chưa đạt, già quá thì mất hết tính năng trị liệu.

Từ thời xa xưa, tổ tiên ta đã nắm vũng cơ chế đông máu, biết phân tích từng giai đọan của hiện tượng đông máu, và độc đáo nhất là biết làm máu chậm đông hay không đông máu theo ý muốn. Phải chăng tổ tiên chúng ta là những người tiên phong khai phá ngành huyết học.

Giai đoạn 2: Chỉ vt chanh ngay khi ăn?

Như trên đã nói, dịch quả chanh có add citric làm máu khó đông. Vắt chanh sớm, có thể acid dtric gặp một phần máu chưa đông, nó ngăn chặn sự đông máu khiến cho miếng tiết canh mềm vữa, ăn mất ngon. Điều này càng chứng tỏ tổ tiên ta biết rành rẽ từng chi tiết của hiện tượng đông máu. 

Giai đoạn 3: Ăn tiết canh với rau mùi, ngò gai, húng, tiêu, ớt,…

Đây là các chất có tính làm ấm trung tiêu, tiêu thực. Tiết canh là máu sống, dễ làm lạnh bụng, ăn phối hợp với rau thơm vừa hết tanh, vừa ấm bụng. Tuy chỉ là món ăn chơi, nhưng cũng được nghiên cứu tinh vi kỹ càng, phối hợp tinh vi như một bài thuốc vậy.

Món ăn tiết canh có thực sự tốt cho sức khỏe không?
Món ăn tiết canh có thực sự tốt cho sức khỏe không?

D. Ung huyết nóng

Uống huyết nóng là một hình thức nghi lễ có từ thời cổ xua. Huyết tươi được coi là vị thuốc bổ máu màu nhiệm trị bá bệnh. Ngày nay việc uống huyết nóng chỉ còn được sử dụng trong phạm vi nhỏ hẹp.

1. Cách hứng huyết nóng:

Cho một chút rượu ngon vào ly. Khi chọc tiết đúng động mạch, máu phun ra thì bỏ một chút dầu rồi hứng ngay vào ly và uống tại chỗ. Máu mới phun từ tim ra còn nóng, uống ngay không tanh.

Chỉ hứng máu từ động mạch phun ra, không hứng máu từ tĩnh mạch hay vết thương chảy ra từ từ. Chỉ uống máu của những con vật còn non, đang sức lớn và không mắc bệnh.

2. Nếu máu của con vật có vi trùng

Điều nguy hiểm là nếu máu con vật có sẵn vi trùng độc hay bệnh truyền nhiễm thì chẳng thấy bổ mà lại có hại cho người uống máu nóng. Vì thế điều quan trọng là phải khám sức khỏe con vật cẩn thận nếu muốn uống máu. Mọi trường hợp nghi ngờ đều không nên uống huyết nóng.

3. Huyết ở mỗi con vật đu có tính trị liu riêng biệt:

–    Huyết heo vị mặn, tinh binh, dùng làm thuốc bổ huyết. Trị thiếu máu, cơ thể suy nhược.

–    Huyết chim sẽ vị mặn, tính nóng, có tính bổ thận.

–    Huyết dê có tác dụng bổ thận, bổ huyết, mạnh cơ thể. Dùng cho sản phụ mới sanh, choáng váng, chóng mặt, đau lưng.

Trong sách Tuệ Tĩnh có chỉ dẫn dùng huyết dê cho sản phụ khi sinh không ra nhau, băng huyết. Uống một chén là có kết quả.

–    Máu dơi làm mạnh ngũ tạng, hoạt huyết.

–    Máu rắn trị nhức mỏi, phong thấp.

4. Phương pháp trị ngộ độc bằng máu nóng

Cũng trong sách Tuệ Tĩnh, chúng ta còn thấy một số phương trị ngộ độc bằng máu nóng như sau:

  1. a) Ngộ độc do rắn rến cắn hay ăn phải nọc sên, nọc rắ Lưỡi và có họng sưng đau, bụng trên nóng, bứt rứt: uống tiết dê hay tiết heo lúc còn nóng thì yên ngay.
  2. b) Trúng phải chất độc tưởng như chết rồi mà người còn ấm: cắt tiết vịt trắng, cho uống ngay lúc còn nóng; có thể dùng tiết gà trống trắng. Nếu không có tiết thì cấp thời giã rau sam vắt nước uống nhiều lần.

Trên đây là những cách trị ngộ độc ghi trong sách của Tuệ Tĩnh, chúng tôi chỉ nêu lên mà chưa rõ kết quả. Dù sao đây cũng chỉ là những phương thuốc để áp dụng cấp thời ở những nơi hẻo lánh xa xôi. Tốt hơn hết là nên đưa ngay tới các trạm cấp cứu.

Tại sao không ăn tiết canh gà ?

Tiết canh là món ăn độc đáo của nhân dân ta. Nhiều người mê món tiết canh, lại cũng có người không ăn được tiết canh. Người ta ăn tiết canh vịt, tiết canh lợn, tiết canh dê… nhưng không ăn tiết canh gà.

Tại sao vậy?

Cháu ơi ra cắt cổ gà

Tiết canh gà độc, chớ ăn chết người

Phổi gà cũng vứt cho nhanh

Thịt gà ăn với lá chanh tuyệt vời.

Các cụ dặn dò con cháu rằng tiết gà và phổi gà có trùng độc, ăn vào chết người.

Khoa học ngày nay chứng minh rằng nước dãi ở miệng con gà có các loại khuẩn sinh bệnh viêm màng não và phể quản. Khi cắt tiết gà, ăn vào có nguy cơ bị bệnh viêm màng não và phế quản. Tuy nhiên nếu cắt tiết giỏi, không bị dính nước dãi thì vẫn ăn được. Dù sao phòng bệnh vẫn hơn.

Vi trùng này bị sức nóng hủy diệt. Vì thế ăn tiết gà luộc vẫn an toàn.

Từ ngàn xưa, khi con người chưa phát hiện vi trùng, chưa ai biết vi trùng là cái gì thì tổ tiên chúng ta đã biết những bệnh do trùng độc để phòng ngừa. Những điều mà các cụ đã làm từ hàng ngàn năm trước. Ngày nay khoa học mới giải thích được.

Khi mổ gà, người ta bóc bỏ hai lá phổi. Phải chăng vi trùng phổi gà thường có các mầm bệnh ho (vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp). Do đó các cụ khuyên dạy con cháu không ăn phổi gà. Đây cũng là một biện pháp phòng bệnh.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng